Nghiên cứu - Viện kiểm sát nhân dân tỉnh

Một số khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn thi hành Văn bản số 01/TANDTC-PC hướng dẫn áp dụng Bộ luật Hình sự về tội phạm liên quan dao có tính sát thương cao

Để tăng cường hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm và áp dụng thống nhất quy định của pháp luật hình sự, ngày 05/01/2026, Tòa án nhân dân Tối cao (TANDTC) vừa ban hành văn bản số 01/TANDTC-PC hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự. Văn bản này đã hướng dẫn cụ thể về việc truy cứu trách nhiệm hình sự (TNHS) đối với người có hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao xâm phạm tính mạng, sức khỏe người khác tạo thêm cơ sở pháp lý trong áp dụng thực tiễn cùng với Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ số 42/2024/QH15 ngày 29/6/2024 và Thông tư số 75/2024/TT-BCA quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.
Tăng cường phòng ngừa vi phạm pháp luật đất đai từ thực tiễn kiểm sát giải quyết tranh chấp dân sự của Viện KSND khu vực 2 - Nghệ An

Thực tiễn giải quyết các tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình có liên quan đến quyền sử dụng đất, thừa kế, chia tài sản chung cho thấy: nhiều vụ việc không bắt nguồn từ mâu thuẫn đơn thuần giữa các bên, mà xuất phát từ những sai sót ngay ở khâu quản lý nhà nước về đất đai tại cơ sở, đặc biệt là việc xác nhận hồ sơ, thẩm định điều kiện pháp lý, tính thống nhất của dữ liệu địa chính và trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi các “điểm nghẽn” này không được kiểm soát chặt, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có thể trở thành yếu tố làm tranh chấp phức tạp hơn, kéo dài thời gian giải quyết, gia tăng nguy cơ hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, phát sinh khiếu kiện và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Tin bài nghiệp vụ: Nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội quy định trong Luật tư pháp người chưa thành niên

Luật Tư pháp người chưa thành niên được ban hành nhằm thể chế hóa quan điểm nhân văn của Đảng và Nhà nước. Đặt ra mục tiêu xuyên suốt trong xử lý người chưa thành niên phạm tội là đảm bảo lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên phạm tội, lấy giáo dục, phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ chính. Theo đó, biện pháp xử lý chuyển hướng được xác định là giải pháp ưu tiên, góp phần hạn chế việc áp dụng các hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, tạo điều kiện để người chưa thành niên sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội.
Giải pháp nâng cao chất lượng ban hành yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ trong giải quyết vụ việc dân sự của VKSND khu vực

Mọi hoạt động tố tụng đều tập trung làm rõ những ấn đề cần phải chứng minh bằng việc thu thập và đánh giá chứng cứ. Việc giao nộp chứng cứ để chứng minh cho các yêu cầu trong các vụ, việc dân sự vừa là quyền, vừa là nghĩa vụ của các đương sự. Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay sự hiểu biết pháp luật của các đương sự trong vụ việc dân sự còn hạn chế; nhất là đương sự ở những vùng nông thôn và miền núi khi họ không có điều kiện mời luật sư để bảo vệ quyền lợi cho mình.
Tin bài trao đổi nghiệp vụ: Vướng mắc về áp dụng pháp luật trong việc xử lý hành vi chế biến, buôn bán thịt lợn bị nhiễm bệnh dịch tả Châu Phi theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 317 Bộ luật Hình sự

Trong thời gian qua, tình hình vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm nói chung và vi phạm liên quan đến việc chế biến, buôn bán thực phẩm có nguồn gốc từ thịt lợn bị nhiễm bệnh dịch tả Châu Phi nói riêng đang diễn biến ngày càng phức tạp với thủ đoạn hết sức tinh vi. Một số đối tượng vì lợi nhuận, bất chấp nguy cơ dịch bệnh và sức khỏe cộng đồng đã thực hiện hành vi giết mổ, chế biến, bán thịt lợn thành phẩm mà biết rõ bị nhiễm bệnh dịch tả lợn Châu Phi gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, thậm chí đến tính mạng của người dân.
Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 - Những điểm mới quan trọng và ý nghĩa thực tiễn

Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 với 88 điều, 8 chương, có hiệu lực từ ngày 01/3/2026. So với Luật Phá sản năm 2014, Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 có nhiều điểm mới quan trọng, thể hiện sự thay đổi trong tư duy lập pháp và cách tiếp cận trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã.
Vướng mắc trong áp dụng Điều 256a Bộ luật Hình sự về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”

Điều 256a Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) được bổ sung nhằm tăng cường tính răn đe và phòng ngừa đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các loại tội phạm và nhiều tệ nạn xã hội khác.
Một số lưu ý khi thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, truy tố, xét xử tội sử dụng trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 256a Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025

Thời gian qua, việc sử dụng ma túy trái phép tại tỉnh Nghệ An nói chung, tại đại bàn các xã thuộc huyện Tương Dương (cũ) nói riêng còn diễn ra nhiều, gây ảnh hưởng hớn đến trật tự, an toàn xã hội. Các hành vi sử dụng trái phép chất ma túy đơn lẻ chỉ bị xử lý hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 01 – 02 triệu đồng hoặc cảnh cáo đối với người sử dụng ma túy, lập hồ sơ đưa người vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) đã khôi phục tội danh sử dụng trái phép chất ma túy trong những trường hợp đặc biệt, thông qua Điều 256a, mở ra bước tiến quan trọng trong công tác phòng, chống ma túy.
Chính sách hình sự Việt Nam về "Tội sử dụng trái phép chất ma túy" và thực tiễn áp dụng

Hiện nay, tệ nạn ma túy đang là một trong những thách thức lớn đối với an ninh con người, trật tự an toàn xã hội và sự phát triển bền vững của quốc gia. Tại Kết luận số 132-KL/TW ngày 18/3/2025 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16/8/2025 của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy nhấn mạnh yêu cầu “tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực có liên quan, bảo đảm phù hợp, thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy năm 2021, sát với thực tiễn, có tính khả thi cao; áp dụng chính sách hình sự nghiêm khắc hơn để giảm cầu ma túy”.
VKSND khu vực 2 Nghệ An linh hoạt, chủ động bám sát cơ sở; trực tiếp hướng dẫn công an xã ngay từ khâu tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, chống oan, sai và bỏ lọt tội phạm từ sớm, từ xa

Giải pháp mang tính chủ động, linh hoạt nhằm nâng cao chất lượng công tác chuyên môn trong lĩnh vực thực hành quyền công tố và kiểm sát án hình sự khi vận hành mô hình tổ chức và hoạt động mới tại đơn vị VKSND khu vực 2 - Nghệ An: đồng chí Viện trưởng đã phân công các đồng chí Phó Viện trưởng phụ trách địa bàn, đồng thời chịu trách nhiệm phối hợp, hướng dẫn, trao đổi nghiệp vụ với Công an các xã, từ đó tăng cường sự gắn kết, chủ động trong công tác phối hợp giữa Viện kiểm sát và Công an cấp xã, góp phần đảm bảo an ninh trật tự và giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh tại cơ sở.