Qua công tác kiểm sát, VKSND khu vực 2 - Nghệ An nhận thấy: Quyết định thi hành án số 183/QĐ-THA ngày 01/3/2012 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An trước đây cho thi hành khoản án phí 200.000 đồng/người đối với 93 người có danh sách kèm theo, đều trú tại xóm 1, xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc cũ, tỉnh Nghệ An, theo Bản án số 06/2012/HSPT ngày 16-18/01/2012 của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An.

      Ngày 30/7/2015, Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nghi Lộc ban hành Quyết định số 72/QĐ-CCTHADS về việc chưa có điều kiện thi hành án, xác định 93 trường hợp nêu trên chưa có điều kiện thi hành khoản án phí 200.000 đồng/người. Hồ sơ do Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2 - Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An tiếp tục quản lý, theo dõi. Ngày 28/5/2026, VKSND khu vực 2 - Nghệ An trực tiếp xác minh điều kiện thi hành án đối với 02 người trong danh sách người phải thi hành án; kết quả xác minh, 02 người phải thi hành án đã chết, không có tài sản để lại và không phát sinh việc chuyển giao nghĩa vụ thi hành án cho người khác. Đây là căn cứ mới làm thay đổi điều kiện thi hành án, thuộc trường hợp cần được xác minh, xem xét ra quyết định đình chỉ thi hành án theo quy định. Tuy nhiên, đến thời điểm kiểm sát, Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2 vẫn xác định việc thi hành án chưa có điều kiện thi hành, chưa kịp thời xác minh thông tin mới phát sinh để xử lý dứt điểm khoản nghĩa vụ phải thi hành án. Việc chậm cập nhật, xác minh thông tin về người phải thi hành án đã chết, không có tài sản để lại và không chuyển giao nghĩa vụ thi hành án là chưa bảo đảm đầy đủ yêu cầu quản lý, theo dõi, xử lý hồ sơ thi hành án, vi phạm điểm a khoản 1 Điều 50 Luật Thi hành án dân sự. Trên cơ sở đó, ngày 09/6/2026, VKSND khu vực 2 - Nghệ An đã ban hành Kiến nghị số 439/KN-VKSNAN-KV, yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An chỉ đạo kiểm tra, xác minh và ra quyết định đình chỉ thi hành án đối với các trường hợp đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

           Từ vụ việc nêu trên, VKSND khu vực 2 - Nghệ An nhận thấy trong danh sách 93 người phải thi hành án có một số trường hợp người phải thi hành án tuổi cao, sức yếu, nhiều năm không có điều kiện thi hành. Vụ việc phát sinh từ năm 2012, đã kéo dài qua nhiều giai đoạn quản lý, tổ chức thi hành án, trong khi số tiền phải thi hành án là khoản thu nộp ngân sách nhà nước giá trị từng trường hợp nhỏ.

Kiểm sát viên xác minh điều kiện thi hành án dân sự

           Đối chiếu quy định tại điểm b khoản 1 Điều 61 Luật Thi hành án dân sự và điểm a khoản 1 Điều 5 Thông tư liên tịch số 12/2015/TTLT-BTP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 15/9/2015 hướng dẫn việc miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối với khoản thu nộp ngân sách nhà nước, các trường hợp đủ điều kiện cần được rà soát, xác minh, lập hồ sơ đề nghị xét miễn nghĩa vụ thi hành án theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục. Tuy nhiên, qua kiểm sát cho thấy Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2 chưa kịp thời rà soát, chủ động xác minh để lập hồ sơ đề nghị xét miễn nghĩa vụ thi hành án đối với các trường hợp đủ điều kiện. Việc chậm xử lý không chỉ làm kéo dài hồ sơ thi hành án qua nhiều năm mà còn ảnh hưởng đến chất lượng quản lý án chưa có điều kiện thi hành, chưa đáp ứng yêu cầu giảm án tồn đọng, xử lý dứt điểm các khoản thu nộp ngân sách nhà nước có đủ căn cứ pháp luật. Vì vậy, VKSND khu vực 2 - Nghệ An đã ban hành Yêu cầu số 440/YC-VKSNAN-KV, yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An chỉ đạo Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2 tiến hành rà soát toàn bộ danh sách 93 trường hợp phải thi hành án; xác minh đầy đủ điều kiện thi hành án của từng trường hợp; lập hồ sơ đề nghị xét miễn nghĩa vụ thi hành án đối với các trường hợp đủ điều kiện theo quy định.

           Việc ban hành kiến nghị, yêu cầu đối với cơ quan thi hành án dân sự thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong kiểm sát hoạt động thi hành án dân sự; bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được tổ chức thi hành đúng pháp luật, đồng thời kịp thời xử lý những trường hợp không còn căn cứ tiếp tục thi hành hoặc đủ điều kiện xét miễn nghĩa vụ thi hành án; góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan thi hành án dân sự trong việc quản lý hồ sơ, xác minh điều kiện thi hành án, xử lý dứt điểm các vụ việc tồn đọng, kéo dài, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm kỷ cương, tính nghiêm minh của pháp luật./.

                                                                                                 Nguyễn Hải

VKSND khu vực 2 - Nghệ An