Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, đánh dấu một bước tiến mới trong cơ chế bảo vệ quyền dân sự và lợi ích công ở nước ta. Quy định này không chỉ nâng cao vai trò chủ động của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ công lý, mà còn thiết lập một “lá chắn” pháp lý vững chắc cho các nhóm yếu thế và bảo vệ hiệu quả lợi ích công cộng.

Qua công tác kiểm sát và thông tin phản ánh của công dân về việc tại trục đường các xóm Ân Quang thuộc xã Vân Du, tỉnh Nghệ An có 02 bãi rác tự phát, rác thải sinh hoạt chồng chất tràn ra lề đường, ảnh hưởng đến môi trường sống của các hộ dân lân cận, gây ảnh hưởng vệ sinh môi trường, mất an toàn giao thông.

Hình ảnh 02 điểm tập kết rác không đúng nơi quy định tại xóm Ân Quang, xã Vân Du, tỉnh Nghệ An

Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6, tỉnh Nghệ An đã tiến hành xác minh tại thực địa. Qua nắm thông tin và tiến hành xác minh, tổ công tác Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6, tỉnh Nghệ An nhận thấy: Hai điểm tập kết rác tại xóm Ân Quang, xã Vân Du, tỉnh Nghệ An là do một số hộ dân ở các xóm Hậu Thành, Tân Trung, Đồng Kén của xã Vân Du, tỉnh Nghệ An không nộp phí vệ sinh môi trường trong thời gian dài. Vì vậy, từ ngày 18/3/2026, Hợp tác xã Tây Thành đã tạm ngưng việc thu gom rác thải sinh hoạt tại 08 xóm. Hầu hết các hộ dân tự xử lý rác tại nhà bằng hình thức chôn lấp, đốt. Còn một số hộ dân khác đã đưa rác thải sinh hoạt tập kết ở trục đường xóm Ân Quang thành 02 địa điểm cách nhau 300 m. Các điểm tập kết rác này đều cách nhà ở người dân, trường tiểu học Tây Thành khoảng 30-100 m.

Ngoài ra, tại xóm Tam Thịnh, xã Vân Du, tỉnh Nghệ An tổ công tác nhận thấy có thêm 03 điểm tập kết rác khác. Nguyên nhân là do một số hộ dân ở xóm Tam Thịnh mặc dù đã nộp phí vệ sinh môi trường, đã đưa rác thải sinh hoạt ra ngoài đường khi chưa đến ngày thu gom theo quy định. Hậu quả của việc tồn tại các điểm tập kết rác trên đã ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống của người dân, trường học, gây ô nhiễm môi trường, lấn chiếm hành lang an toàn giao thông. Đây là hành vi xâm phạm đến môi trường, trật tự an toàn giao thông theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Điều 7 Luật đường bộ năm 2024, thuộc nhóm chủ thể lợi ích công quy định tại Nghị quyết 205/2025/QH15.

Nhận thấy, việc để xảy ra tình trạng nêu trên có trách nhiệm của một số hộ dân tại các xóm Hậu Thành, Tân Trung, Đồng Kén không đóng góp tiền thu gom rác thải vệ sinh môi trường và một số hộ dân ở xóm Tam Thịnh đã đóng góp tiền nhưng tập kết rác chưa đúng ngày quy định. Bên cạnh đó Uỷ ban nhân dân xã Vân Du, tỉnh Nghệ An (cơ quan được giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường theo khoản 6 Điều 23, khoản 2 Điều 26 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025) chưa có biện pháp xử lý kịp thời dẫn đến để xảy ra tình trạng tập kết rác thải không đúng nơi quy định.

Do đó, để phòng ngừa và bảo vệ môi trường sống của khu dân cư, trường học và nâng cao tính phòng ngừa vi phạm pháp luật trong quản lý Nhà nước về lĩnh vực môi trường, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Nghệ An đã ban hành Kiến nghị số 390/KN-VKSKV6-DS ngày 03/4/2026 đến Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Vân Du, tỉnh Nghệ An kịp thời thực hiện những biện pháp sau đây:

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành nghiêm túc việc nộp phí thu gom rác thải sinh hoạt và tập kết rác thải đúng thời gian và địa điểm quy định.

2. Tổ chức giải tỏa các điểm tập kết rác gần trường học, gần nơi dân cư sinh sống. Có biện pháp quản lý chặt chẽ sau khi giải tỏa, tránh tình trạng lặp lại hành vi vi phạm.

3. Thực hiện việc tuần tra, kiểm tra và có biện pháp xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm tiếp tục đổ rác, xả rác đồng thời có biện pháp phòng ngừa không để các vi phạm tương tự tái diễn.

Hình ảnh Tổ công tác VKSND khu vực 6 làm việc với đại diện lãnh đạo UBND xã Vân Du, tỉnh Nghệ An

Hiện tại, đơn vị đang theo dõi việc thực hiện và trả lời kiến nghị của UBND xã Vân Du về các nội dung trên.

Với tinh thần quyết liệt và chủ động, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Nghệ An đang từng bước đưa Nghị quyết 205 đi vào cuộc sống. Sự vào cuộc kịp thời của đơn vị trong việc bảo vệ lợi ích công không chỉ củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân vào pháp luật, mà còn góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển của địa phương.