Dựa trên những kết quả tích cực đã đạt được trong việc giải quyết tình trạng ô nhiễm tại xã Anh Sơn theo tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công; ngày 06/4/2026, VKSND khu vực 9 - Nghệ An tiếp tục vào cuộc xác minh các phản ánh về tình trạng ô nhiễm môi trường của người dân tại bãi rác dân sinh thuộc Thôn Liên Trà, xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An.

VKSND khu vực 9 - Nghệ An tiến hành xác minh, làm việc với người dân trên địa bàn

Theo phản ánh của người dân sinh sống tại thôn Liên Trà, xã Con Cuông, bãi rác dân sinh tại Thôn Liên Trà đã trở thành "điểm nóng" về ô nhiễm trong suốt nhiều năm qua. Người dân cho biết, bãi rác này thường xuyên tiếp nhận một lượng lớn rác thải sinh hoạt chưa qua phân loại, được tập kết không đúng quy định. Đặc biệt là bãi rác này nằm gần khu dân cư sinh sống tại thôn Tân Lập, gần khu vực nghĩa trang và sân vận động, sân bóng mới của xã Con Cuông.

Tổ công tác bảo vệ lợi ích công thực hiện việc kiểm tra, đánh giá tại hiện trường

Do vị trí bãi rác dân sinh tại Thôn Liên Trà hoạt động ở gần khu vực dân cư của thôn Tân Lập, ngay sát khu vực nghĩa trang và sân vận động mới của xã Con Cuông, nên mức độ ảnh hưởng đối với môi trường tại đây ngày càng trở nên trầm trọng. Mỗi khi có hoạt động đốt rác, khói bụi độc hại thường xuyên tràn vào các khu dân cư, tấn công trực tiếp vào môi trường sinh hoạt của người dân khiến cho sức khỏe của người dân địa phương bị đe dọa nghiêm trọng. Đặc biệt, nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người già và trẻ em đang có nguy cơ cao phải đối mặt với các bệnh liên quan đến đường hô hấp.

Đáng lo ngại hơn, tình trạng tiêu hủy rác bằng phương pháp đốt thủ công tại bãi rác Thôn Liên Trà diễn ra thường xuyên và kéo dài trong nhiều năm qua. Việc đốt rác không đúng quy trình kỹ thuật đã tạo ra những cột khói đen đặc, mang theo mùi hôi thối nồng nặc và các khí thải độc hại bao trùm khắp các vùng xung quanh nơi người dân sinh sống.

Tình trạng ô nhiễm kéo dài không chỉ làm sụt giảm chất lượng cuộc sống mà còn xâm phạm đến lợi ích công cộng về môi trường, dẫn đến sự bức xúc và khiếu nại gay gắt từ các hộ dân cư trong suốt thời gian qua.

Hình ảnh khói bụi tại bãi rác dân sinh

Qua xem xét tính chất, mức độ của vụ việc, VKSND khu vực 9 - Nghệ An nhận thấy hành vi nêu trên thuộc trường hợp xâm phạm lợi ích công về môi trường theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công.

Vì vậy, nhằm bảo vệ lợi ích công về môi trường tại bãi rác dân sinh thuộc Thôn Liên Trà, xã Con Cuông, VKSND khu vực 9 đã ban hành kiến nghị số 185/KN-VKSKV9-DS ngày 08/4/2026 đối với Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An  yêu cầu chỉ đạo thực hiện các biện pháp xử lý triệt để đối với bãi rác dân sinh, đồng thời tiến hành xử lý triệt để việc tập kết rác thải không đúng nơi quy định với lượng rác lớn ở gần khu vực dân cư sinh sống, gần khu vực nghĩa trang, sân vận động của xã Con Cuông. Sau khi nhận được kiến nghị, đồng chí  Chủ tịch UBND xã Con Cuông đã tiếp thu thực hiện các biện pháp trong kiến nghị đã nêu:

Thứ nhất, chỉ đạo quyết liệt và tiến hành kiểm tra, xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm tiếp tục đổ rác, xả rác và có biện pháp phòng ngừa không để các vi phạm tương tự tái diễn tại bãi rác dân sinh thuộc thôn Liên Trà, xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An. 

Thứ hai, tổ chức giải tỏa bãi rác, trả lại hiện trạng, cảnh quan môi trường theo đúng quy định của pháp luật.

Thứ ba, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ các biện pháp bảo vệ môi trường, quản lý rác thải, kiểm soát ô nhiễm môi trường, bảo vệ không gian xanh và hệ sinh thái, khoảng cách bãi rác phải xa khu dân cư theo quy định của pháp luật.

    Thứ tư, khẩn trương nghiên cứu quy hoạch bãi rác mới phù hợp với các quy định của pháp luật để bảo vệ môi trường sống cho nhân dân.

Thứ năm, thường xuyên tổ chức các buổi tuyên truyền, giáo dục về Luật Bảo vệ môi trường để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường của người dân; vận động người dân tích cực hưởng ứng, thực hiện phong trào xây dựng khu phố văn hóa, giữ gìn các tuyến đường xanh - sạch - đẹp trên địa bàn xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An.

    Kết quả hiện nay cho thấy bãi rác dân sinh thuộc Thôn Liên Trà, xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An đã được kịp thời xử lý, không còn tình trạng tập kết, đốt rác thải sai quy định, UBND xã Con Cuông đã huy động xe cứu hỏa chuyên dụng tiến hành dập tắt hoàn toàn các đám cháy đang âm ỉ tại bãi rác thôn Liên Trà. Việc dập lửa kịp thời đã ngăn chặn hiệu quả các cột khói đen và khí độc phát tán, chấm dứt tình trạng khói bụi tấn công vào không gian sống của khu dân cư thôn Tân Lập cũng như khu vực sân vận động và nghĩa trang của xã.

          Kết quả ghi nhận tại hiện trường cho thấy tình trạng ô nhiễm không khí do đốt rác đã được kiểm soát. Những nỗ lực này không chỉ bảo vệ sức khỏe nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người già và trẻ em mà còn giúp ổn định tâm lý người dân trên địa bàn.

Việc ban hành kiến nghị nêu trên cho thấy vai trò quan trọng của Viện kiểm sát nhân dân trong bảo vệ lợi ích công trong đó có việc bảo vệ môi trường tại khu dân cư theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15, đồng thời khẳng định vị thế, vai trò của Ngành kiểm sát nhân dân trong công tác bảo vệ lợi ích công, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.