giới thiệu chung
Skip portletPortlet Menu
 
tin tức sự kiện
Skip portletPortlet Menu
 
lĩnh vực chuyên môn
Skip portletPortlet Menu
 
Thông tin
Skip portletPortlet Menu
 
liên kết website
Skip portletPortlet Menu
 
 
 
 
 
 
 
tin chi tiết
Skip portletPortlet Menu
 
Thực trạng và giải pháp Nâng cao chất lượng kiểm sát bản án, quyết định án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động (15/03/2019 03:52 PM)

Phần 1. Cơ sở pháp lý của việc kiểm sát bản án, quyết định của Tòa án


Trên cơ sở nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát đã được quy định tại khoản 1 Điều 107 Hiến pháp năm 2013 “Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp”. Tại khoản 5 Điều 27 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) năm 2014 quy định nhiệm vụ, quyền hạn của VKS là “kiểm sát bản án, quyết định của Tòa án”.


Để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn này, các Luật tố tụng chuyên ngành đều quy định trách nhiệm của Tòa án phải gửi bản án, quyết định sơ thẩm cho VKS. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 214 và khoản 3 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015 quy định trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết vụ án dân sự, Tòa án phải gửi quyết định đó cho VKS cùng cấp; đối với Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự thì được gửi cho VKS cùng cấp trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày ra quyết định (Điều 212 BLTTDS năm 2015). Việc Tòa án gửi bản án, quyết định hành chính sơ thẩm được quy định tại Điều 196 Luật Tố tụng hành chính năm 2015: “Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày tuyên án, Tòa án phải cấp, gửi bản án cho các đương sự và Viện kiểm sát cùng cấp”.


Phần 2. Thực trạng công tác kiểm sát các bản án, quyết định kinh doanh thương mại, lao động của Tòa án ở hai cấp VKSND tỉnh Nghệ An


Do nhận thức được việc ban hành các bản án, quyết định là khâu cuối cùng của Toà án khi giải quyết vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, nó thể hiện quá trình hoạt động tố tụng dân sự, hành chính của Toà án có tuân thủ pháp luật dân sự, hành chính hay không. Chính vì vậy trong thời gian qua, cả Viện kiểm sát hai cấp tỉnh Nghệ An đã thực hiên tốt chức năng của ngành, kiểm sát chặt chẽ, đầy đủ các bản án, quyết định của Toà án, nhằm phát hiện các vi phạm của Toà án trong việc ban hành các bản án, quyết định để kiến nghị, kháng nghị kịp thời, đảm bảo cho pháp luật dân sự, hành chính được thực hiện thống nhất. Tuy nhiên, nhiều vấn đề đặt ra về mặt lý luận và thực tiễn trong công tác kiểm sát bản án, quyết định này, không ít vi phạm chưa được phát hiện kịp thời để thực hiện quyền kháng nghị phúc thẩm, trong khi đó, tỉ lệ án phúc thẩm bị sửa, hủy (do có kháng cáo của đương sự) vẫn còn cao, cá biệt có trường hợp phát hiện vi phạm nhưng đã hết thời hạn kháng nghị phúc thẩm, song xét tính chất, mức độ chưa đến mức kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm (trong nhiều trường hợp khi xem xét kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đối với án kinh doanh thương mại, lao động, hành chính phải có đơn của đương sự thì mới kháng nghị), nên vẫn còn khoảng trống và những vi phạm này chưa được khắc phục triệt để.


1. Trong công tác kiểm sát các bản án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động:


Do nắm vững các quy định của BLTTDS, LTTHC năm 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành về chức năng, nhiệm vụ của ngành kiểm sát trong lĩnh vực kiểm sát các bản án, quyết định, cũng như xác định được tầm quan trọng của việc ban hành các bản án là khâu cuối cùng trong việc giải quyết vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động nên cán bộ, Kiểm sát viên đều rất chú trọng việc nghiên cứu các bản án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động mà Toà án ban hành. Qua kiểm sát bản án của Toà án, đã phát hiện các vi phạm và tham mưu ban hành kiến nghị, kháng nghị và báo cáo kháng nghị theo trình tự phúc thẩm, giám đốc thẩm. Qua quá trình kiểm sát bản án thì thấy các vi phạm nổi lên trong việc ra bản án của Toà án là:


- Vi phạm trong việc xác định tư cách của đương sự ví dụ như: Xác định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là người làm chứng hoặc xác định người thừa kế quyền và nghĩa vụ của đương sự là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ...


- Vi phạm trong việc bỏ sót yêu cầu khởi kiện; Vi phạm trong việc tuyên án chưa chính xác, ví dụ: Hợp đồng thế chấp chỉ vô hiệu 1 phần nhưng Bản án sơ thẩm tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm nguyên đơn đã rút một phần yêu cầu khởi kiện về lãi phạt chậm trả, bản án sơ thẩm đã nhận định nhưng không quyết định đình chỉ đối với phần nguyên đơn đã rút đơn khởi kiện dẫn đến bản án phải sửa ở cấp phúc thẩm...


- Vi phạm về án phí, ví dụ: Bản án sơ thẩm tuyên không chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn nhưng lại không buộc chịu án phí đối với yêu cầu không được chấp nhận...


2. Trong công tác kiểm sát các quyết định giải quyết vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động:


Theo quy định của BLTTDS, LTTHC hiện hành thì ngoài việc giải quyết vụ án bằng ra bản án, còn có các hình thức giải quyết khác như: Quyết định đình chỉ vụ án, quyết định tạm đình chỉ, quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự.


Trong  quá trình hoạt động, Viện kiểm sát hai cấp đã làm tốt công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án kinh doanh thương mại, lao động, hành chính  ngay từ giai đoạn Toà án thụ lý nên công tác kiểm sát các quyết định của Toà án đã đạt được những kết quả nhất định, đã thực hiện tốt chức năng kiến, kháng nghị của mình.


Qua kiểm sát các quyết định của Toà án, các vi phạm thường thấy nổi lên như sau:


- Vi phạm trong việc xác định tư cách của đương sự, ví dụ: Xác định bị đơn là Hộ gia đình là không đúng vì hộ gia đình không có tư cách pháp nhân.


- Vi phạm về án phí hay vi phạm trong việc không áp dụng đầy đủ các căn cứ pháp luật...


3. Nguyên nhân của thực trạng


     3.1 Nguyên nhân ưu điểm


Thời gian qua công tác kiểm sát bản án, quyết định giải quyết vụ án hành chính, kinh doanh thương mại của Toà án ở Viện kiểm sát hai cấp Nghệ An đã đạt được những kết quả đáng kể, bởi những nguyên nhân sau:


- Bộ luật tố tụng dân sự, hành chính đã quy định cụ thể hơn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong quá trình kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết các vụ, việc hành chính, kinh doanh thương mại, lao động của Tòa án.


- Có sự quan tâm của lãnh đạo Viện KSND tỉnh và lãnh đạo Viện kiểm sát các huyện. Đồng thời có sự nỗ lực của cán bộ, kiểm sát viên làm công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động đã hiểu rõ ý nghĩa pháp lý của các bản án, quyết định trong lĩnh vực này để chủ động thực hiện nhiệm vụ kiểm sát ngay từ khi Toà án thông báo việc thụ lý cho đến  kiểm sát chặt chẽ việc ra bản án, quyết định của Toà án nên nhiều vi phạm được phát hiện kịp thời và được giải quyết bằng kiến nghị, kháng nghị khi có vi phạm pháp luật. Chính vì vậy đã hạn chế dược các vi phạm của Toà án, bảo vệ kịp thời quyền lợi của nhà nước, lợi ích hợp pháp của các đương sự khi tham gia tố tụng dân sự, hành chính.


3.2 Nguyên nhân tồn tại:


- Tuy đã có các văn bản pháp luật như Bộ luật tố tụng dân sự, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân quy định về quyền hạn và nhiệm vụ của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự nhưng phạm vi tham gia phiên toà kinh doanh thương mại cũng như những quyền năng khác của Viện kiểm sát có giới hạn dẫn đến hạn chế hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án kinh doanh thương mại.


Ví dụ:


Tại Khoản 1 Điều 21 Bộ luật tố tụng dân sự quy định quyền kiến nghị, yêu cầu của Viện kiểm sát song không quy định cụ thể trách nhiệm tiếp thu kiến nghị để khắc phục sửa chữa vi phạm của Toà án nên dẫn đến hiệu quả của việc kiến nghị thấp, những vi phạm đã được kiến nghị chậm được khắc phục.


Hoặc trong các trường hợp bản án, quyết định có vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng, về nội dung nhưng do quy định của pháp luật đối với trường hợp kháng nghị giám đốc thẩm nếu không có đơn khiếu nại của đương sự thì không  kháng nghị. Chính vì thế đã hạn chế quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm của Viện kiểm sát...


- Về công tác tổ chức cán bộ làm công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động: Ở các đơn vị Viện kiểm sát, tuy những năm gần đây đã có sự chuyển biến nhận thức, song vẫn còn không ít trưòng hợp coi nhẹ khâu công tác này. Có huyện giao cho Kiểm sát viên có năng lực phụ trách, nhưng có huyện lại giao cho những kiểm sát viên hạn chế về năng lực phụ trách hoặc nhiều nơi còn do cán bộ phụ trách.


- Về ý thức trách nhiệm: Qua thực tiễn thấy vẫn còn không ít cán bộ, Kiểm sát viên coi nhẹ khâu công tác này, không chịu khó nghiên cứu các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự; hoặc do chủ quan, chưa nghiên cứu, đọc bản án, quyết định, nhất là những bản án dài; không ít Viện kiểm sát, Kiểm sát viên còn nể nang, xuôi chiều; tình trạng cấp dưới không gửi bản án, quyết định lên Viện kiểm sát cấp trên (cấp tỉnh) hoặc có gửi nhưng chậm, không còn thời hạn để kháng nghị phúc thẩm.


- Mặc khác, một số vụ, việc do tính chất phức tạp, nếu chỉ thông qua công tác kiểm sát bản án, quyết định rất khó phát hiện được vi phạm của Tòa án (trong khi đó rất nhiều vụ, việc trong lĩnh vực kinh doanh thương mại, lao động, hành chính VKS cùng cấp không tham gia giải quyết, không nghiên cứu hồ sơ từ đầu, như việc Tòa án quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ…), mà phải có hồ sơ vụ, việc hoặc trực tiếp tham gia kiểm sát hoặc phải có đơn khiếu nại, đề nghị của đương sự thì mới có thể nghiên cứu phát hiện được vi phạm, thiếu sót của Tòa án, cũng làm hạn chế công tác kiểm sát bản án, quyết định này, nhất là đối với VKS cấp phúc thẩm chỉ kiểm sát trên cơ sở bản án, quyết định. sơ thẩm và phiếu kiểm sát của VKS cấp huyện gửi lên, mà không trực tiếp nghiên cứu hồ sơ, tham gia phiên tòa như ở VKS cấp sơ thẩm.


  PHẦN 3. Một số giải pháp và kiến nghị:


1. Một số giải pháp:


Từ thực trạng công tác kiểm sát các bản án, quyết định giải quyết vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động, đối chiếu với chức năng, nhiệm vụ của ngành kiểm sát do Luật tổ chức Viện kiểm sát 2014 và Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định; để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động cần thực hiện tốt một số giải pháp sau đây:


- Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh và huyện cần quan tâm hơn đến việc bố trí đội ngũ cán bộ, kiểm sát viên làm công tác kiểm sát giải quyết các vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động; có biện pháp không ngừng nâng cao nhận thức về chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự, hành chính cho cán bộ, Kiểm sát viên.


  - Tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, hướng dẫn cấp huyện (xây dựng chương trình công tác, tổ chức học tập, kiểm tra, rút kinh nghiệm..) nâng cao chất lượng kiến nghị, kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân đối với các bản án, quyết định của Toà án có vi phạm pháp luật được quy định tại Khoản 1 Điều 21 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 25 Luật tố tụng hành chính và Điều 27 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014.


- Đối với Kiểm sát viên, kiểm tra viên, cán bộ phải làm tốt nhiệm vụ kiểm sát các bản án, quyết định, kịp thời phát hiện vi phạm. Đối với những vi phạm nhỏ về nội dung, thiếu sót nhỏ về thủ tục, cần kiến nghị trực tiếp với Toà án để khắc phục. Định kỳ 6 tháng, một năm tập hợp vi phạm tham mưu cho lãnh đạo viện kiến nghị ngang cấp. Việc xây dựng bản kiến nghị vi phạm phải thực sự có chất lượng, tổng hợp được các vi phạm của Toà án, nhất là những vi phạm có tính hệ thống, phổ biến và những vi phạm nghiêm trọng. Việc kiến nghị vi phạm nhằm giúp cho Toà án khắc phục kịp thời các vi phạm, ra các bản án, quyết định có căn cứ, đúng pháp luật.


Đối với những vi phạm nghiêm trọng cả về nội dung và thủ tục tố tụng, làm thiệt hại đến quyền lợi của các đương sự, cần phải báo cáo kháng nghị, kháng nghị theo thẩm quyền.


- Tăng cường công tác tham mưu cho lãnh đạo Viện cùng Phòng nghiệp vụ chỉ đạo, điều hành đối với Viện kiểm sát cấp huyện; cụ thể ngoài chương trình công tác năm cần có các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ cho Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện; ban hành thông báo rút kinh nghiệm chung để Viện kiểm sát huyện khắc phục thiếu sót, phát huy ưu điểm.


- Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân với Tòa án nhân dân cùng cấp. Cần xây dựng và ban hành quy chế phối hợp giữa Viện KSND và TAND cùng cấp.


2. Một số kiến nghị:


- Viện kiểm sát nhân dân tối cao cần kịp thời trang bị các văn bản pháp luật, văn bản pháp quy, các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ khác cho Viện kiểm sát tỉnh và huyện. Kịp thời giải đáp những vướng mắc về nghiệp vụ cho các Viện kiểm sát địa phương, phối hợp với Toà án nhân dân tối cao, các ngành liên quan ban hành các thông tư liên tịch để làm căn cứ giải quyết vụ, việc trong qúa trình thực hiện Bộ luật tố tụng dân sự, Bộ luật dân sự, Luật tố tụng hành chính. Tăng cường tổng kết rút kinh nghiệm, nhằm tạo sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật giữa các cơ quan có thẩm quyền trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động.


- Lãnh đạo đơn vị các cấp phải thực hiện tốt chế độ thi đua, khen thưởng kịp thời đối với những cán bộ, Kiểm sát viên có những thành tích tốt trong công tác nhằm tạo động lực, hứng khởi trong công việc, phát huy năng lực sở trường công tác. Bên cạnh đó, phải thường xuyên tổ chức tổng kết rút kinh nghiệm một cách nghiêm túc đối với những thiếu sót của cán bộ, Kiểm sát viên trong quá trình thực hiện công tác kiểm sát đã không phát hiện ra những thiếu sót, vi phạm của Tòa án để kiến nghị, kháng nghị kịp thời theo quy định nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, Kiểm sát viên khi thực hiện nhiệm vụ./.


Tổ tuyên truyền  Phòng 10

Viện KSND tỉnh Nghệ An

 |  Đầu trang
 
Tin đã đưa:
 
 
 
 
thông báo
Skip portletPortlet Menu
 
 
 
 
 
 
 
thư viện ảnh
Skip portletPortlet Menu